Ср. F. Messen, Unveränderlichkeit und Menschwerden Gottes. Eine theologiegeschichtlich-systematische Untersuchung. Freiburg 1989.
Fries, Fundamentaltheologie 267.
Ebd., 268.
Kraus, Gotteserkenntnis 386.
Ср. в этой связи Ratzinger, Einführung 93–99.
Ср. H. Merklein, Jesus, Künder des Reiches Gottes. In: HFTh 2 (1985), 145–174 (Лит).
Congar, Der Heilige Geist 30.
Ср. там же, 32.
Ebd., 34.
Kasper, Der Gott Jesu Christi 182.
Ebd., 182f.
Waldenfels, Kontextuelle Fundamentaltheologie 98.
В связи с “ego eimi”-формулой см.: L. Schrotthoff. In: EWNT I (1980), 916–922.
Waldenfels, Kontextuelle Fundamentaltheologie 98, со ссылкой на R. Schnackenburg.
Ratzinger, Einführung 99.
Kasper, Der Gott Jesu Christi 244.
Ebd., 216.
Ebd., 256.
Ср. обзор, предпринятый в Congar, Der Heilige Geist 66ff.
Waldenfels, Kontextuelle Fundamentaltheologie 117, со ссылкой на H.U. von Balthasar, Spiritus Creator. Skizzen zur Theologie III. Einsiedeln 1967, 95–105.
Kasper, Der Gott Jesu Christi 216.
Sattler/ Schneider, Gotteslehre 81.
K.-H. Weger, Über Sinn und Inhalt der Offenbarung. In: Ders., Wege zur theologischen Denken, HTB 970, Freiburg i. Br. 1984, 68–82, здесь 75.
Waldenfels, Kontextuelle Fundamentaltheologie 170.
H.-G. Gadamer, Tradition. Phänomenologisch. In: RGG 6 (1965), 966f., здесь 966.
Ср. греческое понятие неписаного закона и роль mos maiorum в Риме
E. Schmitz, Bonald, L.G.A.V. de. In: LThK2 (1958) 581f., 4: 582; L.G.A.V. de Bonald (1752–1840) – ведущий представитель идеи реставрации и традиционализма.
Ср. R. Schaeffler, Die Wechselbeziehungen zwischen Philosophie und katholischer Theologie. Darmstadt 1980.
См. Аристотель, Metaph. XII, 8.
В связи с этой дискуссией ср. K.H. Menke, Die Einzigkeit Jesu Christi in Horizont der Sinnfrage (Kriterien 94). Freiburg i. Breisgau 1995.
W. Kasper, Tradition als theologisches Erkenntnisprinzip. In: W. Löser / K. Lehmann / M. Lutz-Bachmann (ред.), Dogmengeschichte und Katholische Theologie. Würzburg 1985, 367–403, здесь 395 сл.
См. выше, часть А.
См. M. Seckler, Der Begriff der Offenbarung 61ff.
Kasper, Tradition als theologisches Erkenntnisprinzip 393.
Ebd., 393.
Ebd., 394.
Barth, Die kirchliche Dogmatik I/2, 16.
См. M. Seckler/ M. Kessler, Die Kritik der Offenbarung 29–59.
Kasper, Tradition als theologisches Erkenntnisprinzip 396.
Ebd., 398.
Там же, со ссылкой на Declaratio circa catholica de ecclesia contra nonnullos errores hodiernos tiendam «Mysterium ecclesiae» от 24.6.1973, № 5, «De notione infallibilitatis ecclesiae non corrumpenda». In: Congregatio pro doctrina fidei, documenta inde a Concilio Vaticano Secundo expleto edita (1966–1985). Ватикан 1985, 56 сл.
H.J. Pottmeyer, Normen, Kriterien, und Strukturen der Überlieferung. In: HFTh 4 (1988), 124–152, здесь 137.
Ebd.
DV 9.
См. DV 21.
DV 9.
Kasper, Tradition als theologisches Erkenntnisprinzip 400.
Там же, 400. Примеч. 78 со ссылкой на высказывания M. Löhrer.
Ebd., 402.
J. Hasenfuss, Tradition. I. Religionsgeschichtlich. In: LThK2 10 (1965), 290f., здесь 290.
Y. Congar, Tradition und Kirche. Aschaffenburg 1964, 12f.
S. Wiedenhoffer, Tradition. In: O. Brunner и др. (ред.), Geschichtliche Grundbegriffe. Stuttgart 1972–1990, Bd. 6 (1990),
Ebd.
Ср. W. Beinert, Häresie. III. Systematisch-theologisch. In: LThK3 4 (1995), 1191f.
Wiedenhoffer, Tradition 608.
«Также и в самой кафолической церкви следует в высшей степени заботиться о том, чтобы мы почитали то, что повсюду, что всегда и всеми считается достойным веры; ведь это и есть поистине и в собственном смысле кафолическое» – Прим. перев.
Ebd.
Ср. M. Flick, Semipelagianismus. In: LThK2 9 (1964), 650–652.
Ср. Wiedenhoffer, Tradition 616.
K. Baus, Vinzenz von Lйrins. In: LThK2 10 (1965), 800сл., здесь 800.
Ср. Hasenfuss, Tradition 290f.
См. в этой связи F. Mussner, Tradition, II. In der Schrift. In: LThK2 10 (1965), 291–293 (лит.).
Ebd., 291.
Греческое paratheke означает буквально залог или нечто, вручаемое на хранение. – Прим. перев.
Ebd., 292.
E. Dinkler, Tradition, V. Im Urchristentum. In: RGG 3 6(1986), 970–974, здесь 973.
Ordo – лат. «чин, порядок». Здесь – «церковная иерархия». – Прим. ред.
Wiedenhoffer, Tradition 617.
Ср. там же, с. 619сл.
Ср. в этой связи, там же, 624–626.
Kasper, Der Gott Jesu Christi 299f.
Ratzinger, Tradition. III. Systematisch. In: LThK2 10 (1965), 293–299, здесь 239.
B.M. Metzger, Der Kanon des Neuen Testamentes. Düsseldorf 1993, 12.
Ch. Dohmen, Der biblische Kanon in der Diskussion. In: ThRv 91 (1995), 451–460, здесь 458.
Ebd.
G. Lohfink, Eine Bibel – zwei Testamente. In: Chr. Dohmen / Th. Söding (ред.) Eine Bibel – zwei Testamente. Positionen biblischer Theologie. Paderborn 1995, 71–81, здесь 80.
Ср. Документ папской библейской комиссии 1983, опубликован в: P.-G. Müller, Bibel und Christologie. Stuttgart 1987 (лат./нем.) 24–198, особ. 135.
Congar, Tradition und Kirche 13.
DV 12.
Ratzinger, Tradition 295.
Там же, 295сл.; это можно показать на примере развития учения о Евхаристии вплоть до томистского понятия transsubstantiatio; ср. H. Jorissen, Die Entfaltung der Transsubstantiationslehre bis zum Beginn der Hochscholastik (MBTh 28, 1). Münster 1965.
Здесь в качестве примера следует указать на сорокадневную подготовку к Пасхе, которая обычно происходит в латинской Церкви в форме коленопреклоненных молитв, напоминая тем самым о закрепившейся практике крещения младенцев, но равным образом и о культе почивших.
См. в связи с этим W. Knoch, Tradition im Wandel – Wandel in Tradition. Ein Beitrag zum ökumenischen Dialog. In: ThGl 75 (1985), 133–147.
Congar, Tradition und Kirche 19.
Там же, 54; ср. Vat. II, Декрет «Ad Gentes», Nr. 4 (со ссылкой на Августина, Sermo 267, 4).